Boekonderzoek: groepspsychologie, golven en de zon

Ik schrijf over een community die een jaar leeft op een schip op de oceaan. In mijn boek probeer ik een zo reëel mogelijk scenario te schetsen, doe daar onderzoek naar. Het gaat over vele zaken die allemaal met elkaar te maken hebben: het leven van een groep mensen aan boord, het ontwerp van het schip, voedsel en energiesysteem, om er een paar te noemen. Eerder hebben masterstudenten van de WUR zich verdiept in voedsel- en gemeenschapsvraagstuk. Saranki, een masterstudente van de Universiteit Twente, neemt een duik in de psychologische wereld van een geïsoleerd levende zee-community.

Saranki, een psychologiestudente, doet momenteel een literatuuronderzoek als onderdeel van haar stage. Zij gaat in op vragen zoals: Hoe vormen groepen zich aan boord? Hoe ontstaan regels en conflicten? Wat vraagt dit van leiderschap, communicatie en ontwerp van de leefomgeving aan boord van dit schip?

Binnenkort levert zijn haar rapport op. Ik ben erg benieuwd naar de resultaten en hoe deze te vervlechten in mijn verhaal. De sociale verhoudingen aan boord worden ook bepaald door het ‘immer deinende’ bestaan aan boord. In deze blog ga ik wat verder in op de tocht die het schip vaart, hoe een route te kiezen naar een oceaangebied waar te hoge golven vermeden worden. Het blijkt een vaartocht naar de zon.

Psychologiestudente Saranki stelt zich voor

Ships 4 a Future kwam voor mij op mijn pad als stageopdracht vanuit mijn universiteit. Het onderwerp sloot direct aan bij een interesse die ik al langer heb. Ongebruikelijke en soms extreme situaties waarin mensen terechtkomen en de vraag wat dat met hen doet. Onder andere psychologisch en op sociaal niveau.

Ik heb een bachelor in Psychologie afgerond en volg momenteel een Master met een focus op conflict, risico en veiligheid. Tijdens mijn bachelor heb ik mij beziggehouden met criminaliteit in de ruimte. In dat project maakte ik gebruik van virtual reality (VR) om deelnemers te plaatsen in een hypothetisch ruimtestation. Het doel was niet om alleen technologie te testen, maar om te onderzoeken hoe mensen denken en handelen wanneer bekende sociale en juridische kaders wegvallen. Wat gebeurt er met gedrag, verantwoordelijkheid en normen als de context (radicaal) verandert.

Met Ships 4 a Future verschuift die context van de ruimte naar zee. Geen virtueel ruimtestation, maar het idee van een langdurig geïsoleerde gemeenschap op een schip. Opnieuw een omgeving waarin vertrek niet vanzelfsprekend is, ruimte beperkt is en mensen sterk op elkaar aangewezen zijn. Wat mij hierin fascineert, is dat het scenario grotendeels hypothetisch is, maar de psychologische processen dat niet per se hoeven te zijn. We weten uit onderzoek naar Antarctica, offshore installaties en ruimte onderzoeken/’missies’ op aarde (‘space analogues’) dat isolatie, afhankelijkheid en beperkte keuzevrijheid diep ingrijpen in hoe groepen functioneren.

Tijdens mijn stage richt ik mij in plaats van de technische mogelijkheden en/of haalbaarheid van een dergelijk schip, op de mens(en) aan boord, ook gezien mijn achtergrond, in psychologie 😊 Hoe vormen groepen zich aan boord? Hoe ontstaan regels en conflicten? Wat vraagt dit van leiderschap, communicatie en ontwerp van de leefomgeving aan boord van dit schip? Ships 4 a Future biedt voor mij een kader om deze vragen te onderzoeken in een context die nog niet bestaat, maar waarin veel bekende menselijke patronen samenkomen. Het uiteindelijke ‘product’; een rapport met aanbevelingen, zal geen afgeronde antwoorden hebben op deze vragen, maar zal eerder een soort verkenning zijn van wat samenleven op zee psychologisch betekent, met een focus op bestuur/beleid, groepsdynamiek en habitat design.

Hoge zoninstraling en lage golven

Mijn gesprekken met een aantal experts van het Marin hebben mij veel inzicht gebracht. Het ontwerp voor een toekomstig schip begint ondertussen meer vorm te krijgen, ik weet beter waar rekening mee te houden. Ook leverde een gesprek over de mogelijke vaarroute zonnige inzichten op.

Voor het comfort van een zeebewoner is een rustige oceaan zeker een aandachtspunt. Zeeziek worden, dat wil je zo veel mogelijk vermijden, het woord ‘ziek’ zegt het al. Wat is dan een geschikt vaargebied in de Atlantische oceaan (niet al te ver weg van Nederland)? Het antwoord is dat een schip zich moet verplaatsen. In de zomermaanden varen ter hoogte van de Azoren/Portugal en in de wintermaanden richting de evenaar, een gebied bijvoorbeeld in de buurt van de Canarische eilanden, of mogelijk nog wat lager.

Mocht je zelf eens willen kijken naar de golfcondities op de oceaan: check www.windy.com en click bij het menu op ‘golven’.

Varen ter hoogte van de Canarische eilanden in de wintermaanden levert nog twee voordelen op. De eerste: de zeebewoners leven tijdens de reis veelal in een zonnige klimaat. Ik zou het zelf best wel prettig vinden, die donkere wintermaanden eens vermijden. Het tweede voordeel, ook niet onbelangrijk, op een lagere breedtegraad heb je veel meer zoninstraling. Dat betekent de beschikbaarheid van meer elektriciteit aan boord, die immers moet worden opgewekt met zonnepanelen. Energie die nodig is om te varen, voor het kweken van verse groentes aan boord en voor vele andere nuttige zaken.

Een van de grote voordelen van een schip, je kan altijd de zon opzoeken.